Inheemse volkeren van het Amazoneregenwoud

Ja — meer dan 400 verschillende inheemse volkeren bewoonen de Amazon, in totaal ~1–1,5 miljoen mensen (schattingen variëren). Ze zijn niet "in" de jungle — ze zijn de oude bewakers van de jungle.

Diversiteit

• Talen: 300+ (Tupi, Arawak, Carib, Pano, Jê, geïsoleerde families).
• Leefstijlen: Jager-verzamelaars (Awá, Piripkura), rooibouwboeren (Yanomami, Kayapó), riviervissers (Ribeirinhos — gemengd), verstedelijkt.
• Contactstatus: ~100+ "ongecontacteerde" / vrijwillig geïsoleerde groepen (Brazilië, Peru, Ecuador, Colombia, Bolivia) — hoogste concentratie wereldwijd.

Territoriale rechten

• Brazilië: 732 inheemse gebieden (13% van land) — afgebakend per 1988 Grondwet.
• Colombia: Resguardos (collectieve titel) — 30% van Amazone-regio.
• Peru: Comunidades Nativas, Reservas Territoriales (voor geïsoleerden).
• Ecuador, Bolivia, Venezuela, Guyana, Suriname, Frans-Guyana: Variërende erkenning.

Bewijs van bewakerschap

• Inheemse gebieden = lagere ontbossing dan aangrenzende parken of onbeschermde landen (RAISG, 2021).
• Brandbeheer, agroforestry (terra preta), hulpbronrotatie — handhaven biodiversiteit.
• Koolstofopslag: Inheemse landen bevatten ~30% van Amazonse bovengrondse koolstof.

Bedreigingen

• Illegale mijnbouw (goud), houtkap, grondroof, agrarisch bedrijf (soja, rundvee), infrastructuur (wegen, dammen), drugshandel.
• Zwakke handhaving, politieke vijandigheid (bv. Brazilië 2019–2022), ziektevatbaarheid.

Wereldwijd belang

Het steunen van inheemse landrechten is de meest kosteneffectieve klimaat- en biodiversiteitsstrategie in de Amazon. Ze zijn geen "bewoners" — ze zijn de regerenden van het woud.