Exclusieve Economische Zone (EEZ): De 200-Zeemijl Maritieme Rechthebbingszone

Een Exclusieve Economische Zone (EEZ) is een maritieme zone voorgeschreven door het VN-Verdrag inzake de Rechten van de Zee (UNCLOS, 1982) waar een kuststaat soevereine rechten (geen volledige soevereiniteit) heeft over natuurlijke hulpbronnen.

Kernparameters

• Breedte: Maximaal 200 zeemijlen (370 km / 230 mi) vanaf de basislijn (meestal laagwaterlijn).
• Uitgebreid continentaal plat: Maximaal 350 nm (of 100 nm na de 2.500 m isobaath) als geologische criteria worden gehaald (UNCLOS Art. 76).
• Verticale reikwijdte: Zeebodem, ondergrond, bovengelegen wateren, en luchtruim erboven.

Soevereine Rechten (UNCLOS Art. 56)

• Onderzoek & exploitatie van levende (vis) en niet-levende (olie, gas, mineralen, knollen) hulpbronnen.
• Energieproductie uit water (stromen, thermisch, golven) en wind.
• Kunstmatige eilanden, installaties, structuren.
• Marine wetenschappelijke onderzoek (toestemming vereist).
• Milieubescherming (verontreinigingsbeheer, behoud).

Wat de EEZ NIET Is

• Geen territoriaal zee: Geen soevereiniteit over waterkolom; vreemde schepen genieten vaarvrijheid, overvliegvrijheid, en kabels/pijpleidingen leggen (Art. 58).
• Geen automatisme: Moet worden geclaimd; ~150 kuststaten hebben EEZ's aangewezen.
• Niet van toepassing op binnenstaten (maar zij hebben transiterechten).

Overlappen en Geschillen

Aanliggende/tegenoverliggende staten moeten grenzen afbakenen door overeenkomst (gelijkmatige afstand/relevante omstandigheden). Grote geschillen: Zuid-Chinese Zee, Oost-Middellandse Zee, Beaufortzee (Canada/VS), Falkland/Malvinas.

Economische Inzet

EEZ's omvatten ~38% van wereldwijde oceaanoppervlakte en 90% van wereldwijde visvangst. Ze zijn de juridische basis van de "Blauwe Economie" – offshore energie, zeebodemmijnbouw, bioprospecting, aquacultuur.