Meest recent ingesteld gebied: Brits Indische Oceaangebied (1965)

Het Britse Indische Oceaangebied (BIOT) is het meest recent ingestelde Britse overzeese gebied, opgericht op 8 november 1965 door de British Indian Ocean Territory Order 1965 (SI 1965/1920).

Vormingscontext

• Losgemaakt van de Kroonkolonie Mauritius vóór de Mauritiaanse onafhankelijkheid (1968)
• Bevatte ook Aldabra, Farquhar en Desroches van de Seychellen (teruggegeven aan Seychellen in 1976)
• Kerngebied: Chagos-archipel — 55 eilanden, 60 km² land, 60.000 km² EEZ
• Grootste eiland: Diego Garcia (27 km²) — herbergt VS/UK militair basis sinds 1971

Omstreden status

• Mauritius claimt soevereiniteit — ICJ adviesuitspraak (2019): UK-beheer onrechtmatig; VN-resolutie 73/295 eist onttrekking
• Chagossiaanse ontworteling: 1.500+ Ilois gedwongen verwijderd 1967–1973 voor basisbouw; lopende rechtszaken voor recht op terugkeer
• UK-standpunt: "Verdoeleinden"; geen tijdschema voor overdracht; 2022–24 onderhandelingen met Mauritius lopend

Andere recente gebiedscreaties

Ter vergelijking, andere late-20e eeuwse Britse gebiedswijzigingen:

• Hongkong: Soevereiniteit overgedragen aan China 1997 (geen nieuw gebied)
• Zuid-Georgië en Zuidelijke Sandwicheilanden: Gescheiden van Falklandeilanden 1985 (voorheen afhankelijkheid)
• Brits Antarctisch Gebied: Ingesteld 1962 (claim geschorst onder Antarctisch Verdrag)

BIOT blijft het laatste nieuwe Britse overzeese gebied dat door Order in Council is ingesteld. De toekomst ervan is onderworpen aan actieve internationale juridische en diplomatieke processen.