Monumenten Vergelijkbaar met Stonehenge over de Hele Wereld

Stonehenge is het icoon van megalithische architectuur, maar vergelijkbare prehistorische stenen monumenten bestaan wereldwijd. Hier zijn opvallende voorbeelden per regio:

Europa (Neolithisch / Brontijd)

• Ierland: Newgrange, Knowth (Brú na Bóinne) — ganggrafte, ouder dan Stonehenge.
• Schotland: Callanish Stones (Isle of Lewis) — kruisvormige opstelling.
• Wales: Pentre Ifan — dolmen.
• Frankrijk: Carnac Stones (Brittany) — 3.000+ alignments.
• Duitsland: Externsteine — zandsteenpilaren, culturele site.
• Denemarken: Jelling Stones — runisch, Vikingtijd.
• Zweden: Ale's Stones (Ales Stenar) — schipvormig.
• Portugal: Almendres Cromlech — oudste Iberische steencirkel.
• Spanje: Dolmen van Menga — massieve ganggraf.
• Malta: Ħaġar Qim, Mnajdra — tempels, 3600 v.Chr.

Nabije Oosten & Mediterraan

• Turkije: Göbekli Tepe (9600 v.Chr.) — oudste bekende megalieten, pre-keramisch.
• Israël: Megiddo — Bronstijd altaar/staande stenen.
• Libanon: Baalbek — Romeins, maar op oude tell; megalithische trilithonen (1.000+ ton).
• Syrië: Palmyra — Romeinse kolonades, eerdere heiligdommen.
• Jordanië: Petra — Nabateese rotsgrotten, niet megalithisch maar monumentaal.
• Saoedi-Arabië: Mada'in Saleh (Hegra) — Nabateese graven.
• Jemen: Shibam — "Manhattan van de Woestijn" moddersteen torens (geen stencirkels).

Azië

• India: Mahabalipuram (Pallava rathas), Brihadeeswarar Tempel (Chola) — structureel, geen megalithische cirkels.
• Cambodja: Angkor Wat — Khmer tempelberg.
• Indonesië: Borobudur, Prambanan — Boeddhistische/Hindoe tempels.

Amerika's

• Mexico: Chichén Itzá, Teotihuacan — Meso-Amerikaanse piramides.
• Peru: Machu Picchu, Sacsayhuamán — Inca ashlars metselwerk.
• Bolivia: Tiwanaku — megalithische poorten (Poort van de Zon), precisie stenenwerk.

Wat Ze Delen

• Massieve stenen elementen verplaatst/opgericht zonder wielen/trekdieren.
• Astronomische alignments (zonnewenden, evennachten, maanstandstillen).
• Rituel/ceremonieel functie.
• Sociale complexiteit om arbeid te organiseren.

Stonehenge is niet uniek — het is het beroemdste lid van een wereldwijd fenomeen: megalithisch monumentalisme.