Oostenrijk-Hongarije vs. Italië in de aanloop naar EOI: Contrasterende rollen

Oostenrijk-Hongarije en Italië waren nominelle bondgenoten (Drievoudig Bond met Duitsland), maar hun rollen in het ontketenen van EOI waren diametraal tegenovergesteld.

Oostenrijk-Hongarije: De vonk

• Duits-Bondsgenootschap (1879) – bindende militaire verplichting.
• Annexeerde Bosnië-Herzegovina (1908) – verontruste Servië en Rusland; destabiliseerde Balkan.
• Juli 1914: Stelde streng ultimatum aan Servië na moord op aartshertog Franz Ferdinand door Boerviaanse Servisch nationalisten.
• Verklaarde oorlog aan Servië (28 juli) – ontketende direct de continentale oorlog via kettingreactie van bonden.

Italië: De opportunist

• Drievoudig Bond lid (1882) – maar alleen defensief; verontwaardigd over Oostenrijk-Hongarije (beheerde Italiaanssprekende gebieden: Trentino, Trieste, Istrië).
• Verklaarde neutraliteit (aug 1914) – argumenteerde dat Oostenrijk-Hongarije een offensieve oorlog begon, verdrag ongeldig makend.
• Geheim Verdrag van Londen (apr 1915) – beloofde Trentino, Zuid-Tirol, Istrië, Dalmatië door Geallieerden.
• Traad tot Geallieerden (mei 1915) – verklaarde oorlog aan Oostenrijk-Hongarije (niet Duitsland tot 1916).

Samenvatting

Oostenrijk-Hongarije was de actieve katalysator — zijn ultimatum en oorlogsverklaring stak de wick. Italië was een berekenende toeschouwer die van kant wisselde voor territoriaal gewin. Andere motieven, andere schuld.