Waarom de Spanjaren het Azteekrijk Versloegen: Goud, God en Glorie

De Spaanse verovering van het Azteekrijk (1519–1521) werd gedreven door de klassieke trias van vroegmoderne imperialisme:

1. Economische Winst (Goud)

• Azteek tributestelsel accumeerde enorme hoeveelheden goud, zilver, jade, veren, cacao, textiel.
• Cortés' expeditie was een privévitature gefinancierd door Cubaans gouverneur Velázquez; investeerders verwachtten enorme ROI.
• Mercantilistische logica: edelmetaal = nationale macht.

2. Religieuze IJver (God)

• Na de Reconquista zag Spanje zich als beschermer van het katholieke geloof.
< Pauselijke bullen (Inter caetera 1493) schreven bekeering voor.
• Azteek menselijke offerandes schokten Spanjaren, moralische rechtvaardiging voor vernietiging tempels/codexen.
• Franciscanen, Dominikanen, Augustijnen volgden conquistadores op.

3. Politieke Macht & Strategie (Glorie)

• Azteek hegemonie (Drievoudig Verbond) blokkeerde Spaanse expansie landinwaarts vanaf Veracruz.
• Cortés benutte interne divisies: Tlaxcalteken, Totonaken, Texcoco-facties verbonden zich met Spanje tegen Azteek onderdrukking.
• Persoonlijke ambitie: Cortés trok Velázquez niet; streefde naar titel, land, nalatenschap.

4. Arbeid & Hulpbronnen Uitbuiting

• Encomienda-systeem gaf overwinnaars inheemse arbeid/tribut.
• Zilvermijnen (later Zacatecas, Potosí) vereisten dwangarbeidssystemen.

Technologische & Biologische Factoren

Staal, buskruit, paarden, honden, en – beslissend – pokken (1520) die Keizer Cuitláhuac en ~40% van Tenochtitlans bevolking deden, weerstand verbroken.

Het was een convergentie van hebzucht, geloof, geopolitiek en microbiële catastrofe.