De twee soevereine naties in Noord-Amerika die volledig op eilanden liggen zijn:
Overige eilandgebieden in Noord-Amerika (zoals Jamaica, Hispaniola, Puerto Rico) zijn of niet soeverein (Puerto Rico is VS-territorium) of delen eilanden met andere landen (Hispaniola: Haïti & Dominicaanse Republiek).
Circumpolaire bewakers van een veranderende zee De Arctische Oceaan (14 miljoen km²) wordt omringd door zes kuststaten met exclusieve economische zones (EEZs) en continentale plat-claims onder UNCLOS: Rusland – Langste kustlijn (~24.000 km); Noordelijke Zeeweg; enorme plat-claim (Lomonosov-rug). Ca
Colorado is een hydrologische fontein—zes grote rivieren ontspringen in zijn bergen, voedend 18 benedenstroomse staten + Mexico: Colorado River – Rocky Mountain NP (La Poudre Pass); 2.330 km; 40M mensen, 2,2M ha irrigatie; Mexico (zeldzaam bereikt zee). Arkansas River – Leadville (Sawatch Range); 2
Californiës berggebieden — **Sierra Nevada, Cascade Range, Transverse Ranges, Peninsular Ranges, Klamath Mountains** — zijn niet alleen scenische achtergronden. Ze zijn **kritieke infrastructuur** voor de meest bevolkte staat van de natie. Vijf pijlers definiëren hun belang: Watertorens (Het Witte
