Waarom Hawaii vulkanen heeft: hotspot, niet mid-oceanische rug

De stelling "Hawaii ervaart vulkanisme omdat het boven de Midden-Stille Oceaan ligt" is onjuist.

De echte oorzaak: Mantel-hotspot

De Hawaïaanse eilanden zitten boven een mantelpluim (hotspot) – een smalle opwelling van abnormal heet gesteente diep in de mantel (mogelijk kern-mantel grens). Terwijl de Stille Oceaan-plaat noordwestwaarts beweegt (~7–11 cm/jaar), smelt de stationaire hotspot de plaat, wat een keten van vulkanen creëert.

Belangrijk bewijs

• Leeftijdsprogressie: Eilanden worden ouder noordwestwaarts (Kaua'i ~5 Ma, Hawai'i <0,5 Ma).
• Lineaire keten: Emperor Seamounts strekken 5.800 km uit tot de Aleoeten-gracht.
• Geochemie: Hawaïaanse lava's hebben distincte isotopische handtekeningen (hoge ³He/⁴He) die diepe mantelbron wijzen.
• Geen rugvulkanisme: De dichtstbijzijnde mid-oceanische rug (East Pacific Rise) is ~3.000 km verwijderd.

Mid-Pacific vs. Hotspot

"Mid-Pacific" kan verwijzen naar de Mid-Pacific Mountains (een zeebergketen) of een verwarring met "mid-ocean ridge." Hawaii is intraplaat, niet op een plaatgrens.

Huidige activiteit

Kīlauea en Mauna Loa (op Big Island) zijn actief. Lo'ihi Seamount (onderwater, zuidelijk van Hawai'i) is de volgende vulkaan die vormt.