Grote Tropische Cyclonen in Zuid-Azië (2015–2020): Een Chronologische Verslag

Zuid-Azië – met name de Bay of Bengal en Arabische Zee bekkens – is een van de meest cyclone-gevoelige regio's ter wereld. Tussen 2015 en 2020 maakten talloze zware cyclonische stormen landfall, wat wijdverspreide verwoesting veroorzaakte in India, Bangladesh, Sri Lanka, Jemen, en Oman. Hieronder een chronologische samenvatting van de meest significante systemen in deze periode.

2020

Cycloon Amphan (20–21 mei)

• Categorie: Extremely Severe Cyclonic Storm (ESCS), piek als Super Cyclonic Storm
• Landfall: West-Bengalen (India) / Bangladesh grens nabij Sagar Island
• Impact: 128+ doden; 4,9 miljoen ontheemd; $13+ miljard schade (duurste Noord-Indische Oceaan cyclone ooit); catastrofale schade aan Sundarbans, Kolkata infrastructuur, en Bangladesh kustdistricten.

Cycloon Nisarga (3–4 juni)

• Categorie: Very Severe Cyclonic Storm (VSCS)
• Landfall: Maharashtra, India (nabij Alibag, zuidelijk van Mumbai)
• Impact: 12+ doden; 100.000+ ontheemd; eerste cyclone die Mumbai in 129 jaar bedroelde; zware neerslag, overstromingen, windschade in Raigad, Ratnagiri, Palghar districten.

2019

Cycloon Fani (3–4 mei)

• Categorie: Extremely Severe Cyclonic Storm (ESCS), piek als Category 4 equivalent
• Landfall: Odisha, India (nabij Puri)
• Impact: 89+ doden (India + Bangladesh); 1,2 miljoen ontheemd in Odisha (grootste vredestijd ontheffing); $8,1 miljard schade; uitgebreide vernietiging van stroom, telecom, landbouw, en huisvesting.

Cycloon Bulbul (9–10 november)

• Categorie: Very Severe Cyclonic Storm (VSCS)
• Landfall: West-Bengalen (India) / Bangladesh (Sundarbans regio)
• Impact: 23+ doden; 2,1 miljoen ontheemd; zware landbouwverliezen; stormvloed overstromingen in laaggelegen kustgebieden.

2018

Cycloon Gaja (15–16 november)

• Categorie: Very Severe Cyclonic Storm (VSCS)
• Landfall: Tamil Nadu, India (tussen Nagapattinam en Vedaranyam)
• Impact: 45+ doden; 300.000+ ontheemd; catastrofale schade aan kokos, banaan, en cashew plantages; langdurige stroomstoringen (weken in sommige gebieden).

2017

Cycloon Ockhi (29 november – 5 december)

• Categorie: Very Severe Cyclonic Storm (VSCS)
• Spoor: Ontstond nabij Sri Lanka, versterkte snel, trof Lakshadweep, toen Tamil Nadu/Kerala kusten
• Impact: 239+ doden (veel vissers op zee); 600+ vermist; ongekende snelle intensivering verrassde forecasters; benadrukte gaten in vroege waarschuwing voor kleinschalige visserij.

2016

Cycloon Vardah (12–13 december)

• Categorie: Very Severe Cyclonic Storm (VSCS)
• Landfall: Tamil Nadu, India (nabij Chennai)
• Impact: 18+ doden; 10.000+ bomen uitgehaald in Chennai; wijdverspreide stroom/communicatie storing; havenoperaties gestopt; $400+ miljoen schade.

2015

Cycloon Chapala (28–31 oktober)

• Categorie: Very Severe Cyclonic Storm (VSCS), piek als Category 4 equivalent
• Landfall: Jemen (nabij Mukalla) en Oman
• Impact: 11+ doden; eerste orkaankracht cyclone die Jemen in geschiedenis trof; 8 jaar regen in 48 uur; catastrofale plotselinge overstromingen in droge regio's; Socotra Eiland zwaar getroffen.

Patronen en Lessons

• Bay of Bengal domineert: 6 van 8 grote landfalls (Amphan, Fani, Bulbul, Gaja, Ockhi, Vardah).
• Pre-monsoon (apr–jun) en post-monsoon (okt–dec) zijn piekseizoenen.
• Odisha, West-Bengalen, Tamil Nadu zijn de meest frequente getroffen Indiase staten.
• Snelle intensivering (Ockhi, Amphan) is een toenemende uitdaging voor voorspelling.
• Ontheffingsverbeteringen (vooral Odisha na 1999 Super Cyclone) hebben sterfte dramatisch verminderd ondanks stijgende eigendomsschade.

Bronnen voor Real-Time Tracking

• India Meteorological Department (IMD): mausam.imd.gov.in – officiële waarschuwingen, bulletins, track maps.
• Bangladesh Meteorological Department: bmd.gov.bd
• Joint Typhoon Warning Center (JTWC): metoc.navy.mil – VS militaire perspectief, wereldwijde dekking.
• Windy / Nullschool / Zoom Earth: Uitstekende visualisatie van windvelden, druk, satellietbeelden.

Let op: Deze lijst dekt genoemde cyclonische stormen van Very Severe intensiteit of hoger die landfall maakten in Zuid-Azië (inclusief Arabische Zee impact op Jemen/Oman). Depressies, diepe depressies, en zwakkere systemen zijn niet opgenomen. Voor post-2020 seizoenen, raadpleeg IMD en JTWC archieven.