De vier landen van het Verenigd Koninkrijk: Engeland, Schotland, Wales, Noord-Ierland
Het Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland is een soevereine staat bestaande uit vier constitutielanden:
1. Engeland
- Hoofdstad: Londen
- Inwoners: ~56 miljoen (84% van VK)
- Oppervlakte: 130.279 km² (53% van VK)
- Kenmerken: Londen, Stonehenge, Lake District, Cotswolds, Oxford/Cambridge, industriële Midlands
- Bestuur: Geen gedecentraliseerd parlement; VK-parlement in Westminster
2. Schotland
- Hoofdstad: Edinburg
- Inwoners: ~5,5 miljoen (8%)
- Oppervlakte: 77.933 km² (32%)
- Kenmerken: Highlands, eilanden (Hebrides, Orkney, Shetland), Loch Ness, Edinburg Kasteel, Glasgow
- Bestuur: Schots Parlement (Holyrood) — gedecentraliseerde bevoegdheden (gezondheid, onderwijs, justitie, transport)
- Rechtssysteem: Eigen Scots law (gemengd civiel/common law)
3. Wales (Cymru)
- Hoofdstad: Cardiff
- Inwoners: ~3,1 miljoen (5%)
- Oppervlakte: 20.779 km² (8%)
- Kenmerken: Snowdonia, Pembrokeshire Kust, Brecon Beacons, 600+ kastelen, Welsh taal (Cymraeg)
- Bestuur: Senedd (Welsh Parlement) — gedecentraliseerde bevoegdheden (gezondheid, onderwijs, taal, lokaal bestuur)
4. Noord-Ierland
- Hoofdstad: Belfast
- Inwoners: ~1,9 miljoen (3%)
- Oppervlakte: 14.130 km² (6%)
- Kenmerken: Giant's Causeway, Mourne Mountains, Derry/Londonderry, Titanic Quarter
- Bestuur: Noord-Iers Parlement (Stormont) — gedecentraliseerd (gezondheid, onderwijs, justitie, landbouw); powersharing verplicht
- Grens: Enige VK-landgrens met EU (Ierland) — post-Brexit protocol complexiteiten
Wat hen verenigt
- Gedeelde monarch (Karel III)
- VK-parlement (gereserveerd: verdediging, buitenlandse politiek, valuta, immigratie, handel)
- Enkele markt, valuta (GBP), BBC, NHS (afzonderlijke systemen maar gecoördineerd)
- Brits burgerschap
Kroonafhankelijkheden ≠ VK
Isle of Man, Guernsey, Jersey zijn geen VK-landen – ze zijn zelfregerende Kroonafhankelijkheden.
