Waarom dakloosheid in het VK stijgt: een multi-factor crisis

Dakloosheid in het VK (straatdakloosheid, tijdelijke onderdak, verborgen dakloosheid) is sinds 2010 fors gestegen. Het wordt gedreven door structurele economische krachten, beleidskeuzes en individuele kwetsbaarheden die elkaar kruisen.

1. Woningskostencrisis

• Huren stijgen sneller dan lonen: Privéhuren stegen ~30% (2011–2023); lonen stagneerden. Local Housing Allowance (LHA) bevroren of gecapt onder markthuren in meeste gebieden.
• Ernstige tekort aan sociale huurwoningen: 1,2 mln huishoudens op wachtlijsten; netto verlies van 200.000+ gemeentewoningen sinds 2010 (Right to Buy > nieuwbouw).
• No-fault ontruimingen (Section 21): Leidende oorzaak van dakloosheid; verhuurders verkopen/verhogen huur. Renters' Reform Bill (afschaffen S21) lopend maar uitgesteld.

2. Gaten in het welzijnssysteem

• Uitkeringplafond & vries (2016–2020): Ontkoppelde steun van echte huurkosten.
• Universal Credit ontwerp: 5-weken wachttijd, schuldaftrekken, sancties duwen aanspraakmakers in achterstanden.
• Local Housing Allowance: Dekkt vaak alleen bottom 30e percentiel van huren; in Londen <10%.

3. Individuele kwetsbaarheden (verergerd door bovenstaande)

• Geestelijke gezondheid & verslaving: 45% van straatdaklozen heeft geestelijke gezondheidsbehoeftes; dubbele diagnose algemeen. Diensten ingekort; drempel voor zorg verhoogd.
• Huiselijk geweld: Leidende oorzaak voor vrouwen; vluchten zonder toegang tot publieke fondsen (migrantenvrouwen) of veilige woning.
• Uitstroom uit jeugdzorg, gevangenissen, veteranen: "Klantranden" zonder gepland woningpad.

4. Beleidsreacties (gedeeltelijk)

• Homelessness Reduction Act 2017: Preventie/opvangplichten voor gemeenten – hielp velen maar ondergefinancierd.
• "Everyone In" (COVID-19): Huisvestte 37.000 straatdaklozen in hotels – bewijs dat het oplosbaar is met politieke wil/financiering.
• Rough Sleeping Strategy (2018): Doel straatdakloosheid beëindigen 2024 – gemist; cijfers stijgen weer.

Basisaard: Een woningsysteem dat huizen behandelt als financiële activa, niet als mensenrechten. Totdat aanbod (vooral sociale huur) behoefte beantwoordt en welzijn echte kosten dekt, zal dakloosheid persisteren.