Etnische Groepen in het Bosnische Conflict (1992–1995)

De Bosnië-oorlog betrof voornamelijk drie constitutieve volkeren van Bosnië en Herzegovina:

1. Bošnjaken (Bosnische Moslims)

• ~48% van pre-oorlog bevolking (1991 census).
• Soennitische moslim (Hanafi), seculier-traditioneel.
• Politiek leiderschap: SDA (Party of Democratic Action), Alija Izetbegović.
• Territoriaal doel: Geünificeerd, multi-etnisch Bosnië.

2. Serviërs (Bosnische Serviërs)

• ~37% pre-oorlog.
• Servisch-orthodox christen.
• Politiek: SDS (Serb Democratic Party), Radovan Karadžić; militair: VRS (Leger van Republika Srpska).
• Doel: Scheiding, vereniging met Servië (of "Groter Servië").
• Externe steun: VJ Jugoslavië (Servië/Montenegro), JNA-restanten.

3. Kroaten (Bosnische Kroaten)

• ~15% pre-oorlog.
• Rooms-katholiek.
• Politiek: HDZ BiH (Croat Democratic Union); militair: HVO (Croatian Defence Council).
• Doel: Initieel alliantie met Bošnjaken; later afzonderlijke entiteit (Herceg-Bosna), vereniging met Kroatië.
• Externe steun: Kroatië (Franjo Tuđman).

Externe Actoren

• UNPROFOR: Vredeshandhavers (beperkt mandaat, "veilige zones" mislukten bij Srebrenica).
• NATO: Luchtaanvallen (1994–95) — Operatie Deliberate Force.
• Contactgroep: VS, VK, Frankrijk, Duitsland, Rusland — vredesplannen (Vance-Owen, Dayton).
• Modjahieden: Buitenlandse vrijwilligers die vochten met ARBiH (Bošnjak leger).

Uitkomst

Dayton-akkoorden (1995): Twee entiteiten — Federatie van BiH (Bošnjak-Kroat, 51%) en Republika Srpska (49%), zwakke centrale regering. ~100.000 doden, 2 mln vluchtelingen, genocide te Srebrenica (8.000+ Bošnjakse mannen/jongens).

Het conflict was geen oude haten maar moderne nationalistische mobilisatie door elites die identiteit exploiteerden.