Organisatiestructuur van ASEAN goedgekeurd op de 2e Top (1977)

Op de 2e ASEAN-top, Kuala Lumpur, 4–5 augustus 1977, keurden de leiders de nieuwe organisatiestructuur goed, ter vervanging van het ad-hoc-mechanisme sinds 1967. De vier pijlers:

1. ASEAN-hoofdenvergadering (ASEAN Summit / APT)
   • Hoogste orgaan. Bijeenkomsten minimaal eenmaal per jaar (nu 2x/jaar + extra).
   • Stelt groot beleid, strategische richting, lost geschillen op.
2. ASEAN-raad van ministers (ASEAN Ministerial Meeting / AMM)
   • Operationeel besluitvormend orgaan. Minister van Buitenlandse Zaken + sectorale ministers (Economie, Verdediging, etc.).
   • Bewaakt uitvoering topbesluiten, coördineert sectorale samenwerking.
3. ASEAN-staand comité (ASEAN Standing Committee / ASC)
   • Uitvoerend orgaan. Bestaat uit Secretaris-Generaal + ASEAN-ambassadeurs van lidstaten (Kuala Lumpur/Jakarta).
   • Bereidt AMM voor, monitort implementatie, coördineert secretariaat.
4. ASEAN-secretariaat
   • Permanent administratief orgaan. Gevestigd in Jakarta, Indonesië.
   • Geleid door Secretaris-Generaal (verkoren voor 5 jaar, niet-meritocratisch rotationeel).
   • Professioneel personeel + gedetecheerd personeel van lidstaten.

Ontwikkelingen na 1977

• 1992: Secretaris-Generaal wordt full-time professional (geen actieve ambassadeur meer).
• 2003: ASEAN-handvest (in werking 2008) — wettelijk kader, nieuwe organen: ASEAN Coordinating Council, ASEAN Sectoral Ministerial Bodies, ASEAN Intergovernmental Commission on Human Rights (AICHR).
• 2010: ASEAN-gemeenschap (Politiek-Veiligheid, Economie, Socio-Cultureel) — drie pijlers.

De structuur van 1977 = fundament van de moderne ASEAN-bureaucratie. Van informele club naar regelsgebaseerde organisatie.