Sinds de opening in 1914 blijft de Panama Kanaal de enige praktische zeevaartkortste tussen de Atlantische en Stille Oceaan. Geen andere route — natuurlijk of kunstmatig — heeft haar strategische rol in de wereldhandel vervangen.
Antropogene vervuiling komt aquatische systemen binnen via tien miteinander verbonden paden: 1. Industriële Afvalwater Onbehandelde/deels behandelde lozing van zware metalen (Hg, Pb, Cd), oplosmiddelen, PFAS, zuren, thermische vervuiling. Creëert kankerdorpen, dode zones, bioaccumulatie. 2. Rioolwat
De **Murray River** (Australiës langste) herbergt nog steeds authentieke **stoomschroefboottochten**. Twee iconische schepen voeren geregeld geplande tochten: 1. PS Emmylou (Mannum, Zuid-Australië) Gebouwd: 1980 (replica 1890s-stijl) te Echuca; **houtgestookte stoommachine** (1906 Marshall Sons & C
Jonge rivieren hebben minder zijrivieren dan volwassen rivieren. Ze zijn in vroege ontwikkelingsstadia en hebben nog geen complex netwerk van voederkanalen geërodeerd. Naarmate een rivier rijpt, graveert het meer zijrivieren.
