Het Yenisei–Angara-systeem is de grootste rivier die naar de Arctische Oceaan stroomt (afvoer ~600 km³/jaar, 2e wereldwijd na Amazone) en de 5e langste wereldwijd (~5.539 km vanaf bron Selenga tot Kara-zee).
| Segment | Lengte | Kenmerken |
|---|---|---|
| Selenga-rivier (bron) | 992 km | Ontspringt in Mongolië (Khentii-bergen), draineert Lake Baikal (50% instroom) |
| Angara-rivier (uitstroom) | 1.779 km | Enige uitlaat Lake Baikal; Bratsk, Ust-Ilimsk, Boguchany dammen |
| Yenisei proper (Angara samenvloeiing → Kara-zee) | 2.167 km | Krasnoyarsk, Sayano-Shushenskaya (6,4 GW), Igarka, delta (150 km breed) |
Zes hoofddammen (Sayano-Shushenskaya, Krasnoyarsk, Ust-Ilimsk, Bratsk, Irkutsk, Boguchany) genereren ~30 GW gecombineerd – ~25% van Russlands waterkrachtcapaciteit. Seizoensregulatie keert natuurlijke hydrographie om: winterafvoer > zomer.
Noordelijke Zeeroute verbinding: zeegaande schepen bereiken Igarka (km 673); rivier-zee-klasseschepen tot Krasnoyarsk (km 1.000). Seizoen: juni–oktober (ijs vrij).
Lagoon = Geïsoleerd waterlichaam, geen zoutgehalte-klasse Een lagoon is een ondiep waterlichaam gescheiden van een groter waterlichaam door een barrière. Zoutgehalte varieert per oorsprong en verbinding. Zoutwater lagoons Barrière: Zandwal, barrière-eiland, koraalrif Verbinding: Getij-inlaten staan
Diepwatertoegang was cruciaal voor koloniale en pre-koloniale nederzettingen om drie redenen: Handel & Transport: Zeilschepen waren de primaire lange-afstand vrachtvervoerders. Diep water liet schepen direct aanleggen, efficiënt laden/lossen, en lichteren (overladen naar kleinere boten) vermijden.
Bijvloeien Proces Kleine beken voegen zich bij een rivier door een stapsgewijs proces genaamd bijvloeien: Neerslag en Afstroming: Neerslag of sneeuwsmelt verzamelt in lage gebieden, vormende kleine rilletjes. Kolk Vorming: Rilletjes graven kanalen, verdiepen en verbreeden tot kolken. Beek Groei: Vo
