Kustelijk West- & Noord-Europa (VK, Ierland, Frankrijk, Benelux, Scandinavië, NW Duitsland, NW Polen) ervaart:
Verschillend: Hete, droge zomers; milde, natte winters (Csa/Csb). Niet hierboven behandeld.
Structurele breuklijnen Imperiale rivaliteit: Deeling van Afrika/Azië. Duitsland (latecomer) vs. Groot-Brittannië/Frankrijk. Maroccocrisis (1905, 1911). Zeewapenwedloop: Tirpitzs Riskflotte daagde Royal Navy uit. Groot-Brittannië zag existentieel dreiging; bouwde Dreadnoughts. Explosief nationalism
Op zijn hoogtepunt (1e–2e eeuw n.Chr.) controleerde het Romeinse Rijk de gehele Middellandse Zee-kustlijn – Europa, Noord-Afrika, en het Nabije Oosten. Deze mare nostrum (onze zee) dominantie gaf Rome ongekende voordelen in handel, militaire mobiliteit, culturele diffusie, en politieke controle. Gee
Monaco is een stadstaat met slechts één officiële stad: Monaco-Ville, de historische hoofdstad op een rotsachtige uitloper uitstekend over de Middellandse Zee. Malerijk district bekend om luxe casinos, Belle Époque architectuur, en panoramische zeezichten.
