Kroatische aanwezigheid in Bosnië: Sinds de 12e eeuw

Katholieke Kroaten zijn een continue aanwezigheid in Bosnië sinds minstens de 12e eeuw – geen nieuwkomers, maar mede-stichters van middeleeuwse Bosnische samenleving.

Historische tijdlijn

• 7e eeuw: Kroaten arriveren in Dalmatië; bekeren tot katholiekdom (Rome uitlijning vs. Byzantijns)
• 12e eeuw: Kroatische adel gedocumenteerd in Bosnische banaat (Ban Borić, Ban Kulin handvesten)
• 14e-15e eeuw: Kroatisch bewoonde regio's (Usora, Soli, Rama, Duvno) binnen Bosnisch Koninkrijk
• Ottomaanse tijd (1463-1878): Kroaten blijven in Franciscanen-geleide gemeenschappen; sommigen bekeren tot Islam (worden Bošnjaci); anderen vluchten naar Kroatië/Hongarije
• Austro-Hongaars (1878-1918): Kroatische nationale heropleving; scholen, pers, politiek
• Joegoslavië (1918-1991): Constituerend volk in BiH; 1991 census: 17,3% Kroat
• Oorlog (1992-95): Etnische zuivering, ontworteling; Herzeg-Bosna entiteit uitgevaardigd
• Post-Dayton: 2013 census: 15,4% Kroat (~544K); constitutionele status als constituërend volk

Geografische concentratie

Herzegovina (Mostar, Široki Brijeg, Ljubuški, Čitluk, Posušje), Centraal Bosnië (Busovača, Kiseljak, Kreševo, Vareš), Posavina (Odžak, Domaljevac), en Sarajevo (pre-oorlog 35% Kroat, nu ~5%).

Identiteitsmarkers

• Taal: Kroatisch standaard (ijekavisch, Latijns schrift)
• Godsdienst: Katholiek (Franciscanen centraal voor behoud)
• Cultuur: Klapa zang, ganga/ojkanje, specifieke keuken (pašticada, fritule)
• Instellingen: Kroatisch lid van BiH Presidency; HDZ BiH dominante partij

Kroaten zijn niet "in" Bosnië – ze zijn van Bosnië. Hun geschiedenis is onlosmakelijk verbonden met de middeleeuwse oorsprong van het land.