Meerderheidsbevolking in Spaans-Amerika: Mestizo's en Amerindianen

Tijdens de koloniale en vroege nationale periodes van Spaans-Amerika werd het demografische landschap gedefinieerd door twee groepen die samen de overgrote meerderheid van de bevolking vormden:

1. Mestizo's (Gemengde Europees & Inheemse Afkomst): Het product van eeuwenlange vermenging tussen Spaanse kolonisten (vooral mannen) en inheemse vrouwen. Eind 18e eeuw waren ze de grootste enkele groep in veel regio's (Mexico, Midden-Amerika, Andijzones). Ze bezetten een midden sociale laag – boven inheemsten maar onder Peninsulares en Criollos.
2. Amerindianen (Inheemse Volkeren): Ondanks catastrofale demografische instorting (tot 90% daling na contact door ziekten, oorlog, uitbuiting), bleven ze numerieke meerderheid in kernhoogtegebieden (Mexico, Guatemala, Peru, Bolivia, Ecuador) en een significant pluraliteit overal. Ze vormden de arbeidsbasis (encomienda, mita, hacienda).

Minderheidsgroepen

• Peninsulares: In Spanje geboren elite (minieme %).
• Criollos: In Amerika geboren blanken (10–15% typisch).
• Afrikanen & Afro-afstammelingen (Mulatten, Zambos, vrije Zwarten): Geconcentreerd in Caraïben, kust Brazilië, Colombia, Venezuela, Río de la Plata. Significant maar regionaal variabel.

Het casta-systeem probeerde elke permutatie te categoriseren, maar de demografische realiteit was een Mestizo-Inheems continuum dat de getallen domineerde.