Sleutelfiguren van Indiës anticoloniale protesten tegen Brits bewind

De Indiase onafhankelijkheidsbeweging leverde een constellatie van leiders die Brits beleid uitdaagden via diverse strategieën – geweldloze weerstand, constitutionele onderhandelingen en gewapende strijd.

Hoofdfiguren

1. Mahatma Gandhi (1869–1948): Architect van satyagraha (geweldloze burgerlijke ongehoorzaamheid). Leidde Zoutmars (1930), Quit India Movement (1942), en talloze campagnes. Morele autoriteit verenigde massaparticipatie.
2. Jawaharlal Nehru (1889–1964): Congressvoorzitter (1929, 1936–37, 1946), eerste PM. Articuleerde socialistische, seculiere visie; onderhandelde machtsoverdracht. 9 keer gevangengezet (totaal ~9 jaar).
3. Sardar Vallabhbhai Patel (1875–1950): "IJzeren Man." Organiseerde boeren satyagrahas (Bardoli, 1928); integreerde 560+ vorstendommen na onafhankelijkheid. Congresspragmatist.
4. Subhas Chandra Bose (1897–1945): Radicale nationalist; vormde Indian National Army (INA) met Japans steun (1943). "Geef me bloed, ik geef je vrijheid." Overleden bij vliegtuigongeluk.
5. Bhagat Singh (1907–1931): Revolutionair socialist; Central Assembly bombing (1929), hongerstakingen in cel. Geëxecuteerd op 23-jarige leeftijd; werd martelarij icoon voor jeugd.

Andere bekende namen

• Maulana Azad – Congress geleerde-leider, Hindoe-Moslim eenheid.
• C. Rajagopalachari – Constitutioneel, laatste Governor-General.
• Khan Abdul Ghaffar Khan – "Frontier Gandhi," Pashtun geweldloze leger.
• Rani Gaidinliu – Naga spiritueel-politieke leider (tiener).

Samen deden ze de Britten de illegitimität van het imperium confronteren – uitmondend in 1947 onafhankelijkheid, al met de tragedie van de Partitie.