William Miller: Stichter van de Millerieten en Afschaffingsman

Ja, William Miller (1782-1849) was onmiskenbaar tegen slavernij. Zijn afschaffingsgedachte was geworteld in zijn Baptistengeloof en bijbelse literaliteit — dezelfde hermeneutiek die zijn profetische berekeningen dreef.

Godsdienstige Basis

Miller interpreteerde de Schrift als leraar van universele menselijke waardigheid: "God heeft van één bloed alle volken der mensen gemaakt" (Handelingen 17:26). Hij beschouwde slavernij als "mensenroof" (Exodus 21:16, 1 Timoteus 1:10) — een doodstrafbaar misdrijf bij bijbelse wet. Zijn premillennialisme (Christi terugkeer om gerechtigheid te vestigen) versterkte afschaffing: een gerechte God zou het oordeel over een slavenhouderij natie niet uitstellen.

Openbare Voorstander

• Prediken: Regelmatige anti-slavernij preken van Baptistelijke preekstoelen (VT, NY) — controversieel, veroorzaakte kerkse splitsingen
• Schrijven: Artikelen in Vermont Telegraph, Signs of the Times (Milleriet krant), afschaffingspamfletten
• Organiseren: Vermont Anti-Slavernij Vereniging (1834), lokale afdelingen
• Politiek: Steunde Liberty Party (Birney 1840, 1844), was tegen Texas-annexatie (uitbreiding slavernijgebied)

Milleriet Beweging & Afschaffing

De Milleriet beweging (50.000-100.000 aanhangers, jaren '30-'40 van 19e eeuw) overlapte significant met afschaffingsbeweging:

• Veel Millerieten waren actieve afschaffers (Joshua V. Himes, Charles Fitch, Apollos Hale)
• Milleriet bladen publiceerden afschaffingsinhoud naast profetie
• Kampbijeenkomsten hadden anti-slavernij sprekers
• Na de "Grote Teleurstelling" (22 okt 1844): veel Millerieten steekden energie in afschaffing, vrouwenrechten, nuchterheid

Uitgesproken Standpunt

In tegenstelling tot sommige tijdgenoten, verwierp Miller:

• Colonisatie (ACS): Vrijgelaten zwarten naar Afrika sturen — noemde het "vooroordeel vermomd als welwillendheid"
• Gradualisme: Eisde onmiddellijke emancipatie
• Compromis: Was tegen Fugitive Slave Act (1850), Kansas-Nebraska Act (1854)

Nalatenschap

Miller stierf 1849 — vóór de Burgeroorlog. Maar zijn beweging zaaide zeaden voor Zevendedags Adventisten (sterke afschaffers), en zijn bijbelse argumentatie beïnvloedde politieke afschaffers. Frederick Douglass noteerde Milleriet sympathie. Moderne Adventisten citeren Millers afschaffingsgedachte als leercontinuïteit.

William Miller is een voorbeeld van hoe eschatologische overtuiging sociale gerechtigheid kan branden — dezelfde "letterlijke lezing" die Christi terugkeer voorspelde, veroordeelde ook menselijke slavernij.