Formatie van het Engels Kanaal: geologische geschiedenis over 200 miljoen jaar

Het Engels Kanaal (La Manche) ontstond door een reeks tectonische, glaciale en mariene processen die honderden miljoenen jaren beslaan.

Fase 1: Rifting & Oceaangeboorte (200–66 Ma)

• Pangea-afbraak: Mesozoïsche rifting scheidt Laurentia (Schotland/Noord-Ierland) van Avalonia (Engeland/Wales) en Armorica (Bretagne/Normandië)
• Riftvallei formatie: Kruistrekting creëert bekkens; vulkanisme, sedimentatie
• Zeebodemverspreiding: ~170 Ma, oceaankorstvorming – proto-Atlantische Oceaan opent
• Wessex Bekken inversie: Krijtcompressie vouwt eerdere riftstructuren

Fase 2: Krijtzee & Onderdompeling (100–66 Ma)

• Hoge Krijtzeespiegels overstroomden Europa
• Krijtafzetting (coccolithoforen) – vormt toekomstige witte kliffen
• Kanaalregio: ondiep epicontinentale zee

Fase 3: Cenozoïsche Ophoging & Erosie (66–2,6 Ma)

• Alpine orogenese (Afrika-Europa botsing) tillt krijt op in Weald-Artois anticlinaal
• Groot riviersysteem (proto-Kanaal Rivier) draint Rijn, Theems, Seine, Somme zuidwaarts
• Fluviale erosie verdiept valleiysteem

Fase 4: Pleistocene Glaciaale Cycli (2,6 Ma – 11,7 ka)

Fase 5: Holocene & Modern (11,7 ka – Heden)

• Snelle post-glaciale zeespiegelstijging (~60 m sinds 18 ka)
• ~8.000 jaar geleden: Britannië volledig geïsoleerd
• Lopend: kusterosie (krijtkliffen krimpen 0,2–0,5 m/jaar), getijversterking, versnelling zeespiegelstijging

Belangrijkste bewijzen

• Seismische stratigrafie (Kanaal survey data)
• Megafood uitwassingselementen (Baltische Zee-stijl maar groter)
• Paleovallei kartering (begraven Kanaal Rivier systeem)
• Fossiele assemblages (terrestrisch → mariene overgangen)