De "wolk" die Pompeji bedekte was een pyroclastische stroom – geen wolk

Wat Pompeji op 24–25 augustus 79 n.Chr. overspoelde, was geen wolk maar een pyroclastische dichtheidsstroom (PDC) – een grondkruipende, zwaartekracht-gedreven lawine van oververhit gas, as, puimsteen en gesteentefragmenten.

Fysieke kenmerken

• Temperatuur: 300–600°C (tot 1.000°C nabij afstortingsmond).
• Snelheid: 100–700 km/u (60–430 mijl/u).
• Dichtheid: Deeltjesrijke basis (geconcentreerde stroom) + verdunde aswolk-golf (overstijgend).
• Omvang bij Pompeji: Afzetting 4–6 m dik over ~60 ha. Stroom bereikte ~15–20 km van afstortingsmond; golfwolk reisde verder.

Reeks (Pliniaanse eruptie van Vesuvius)

1. Fase 1 (Uur 1–18): 30-km hoge Pliniaanse kolom → puimsteenval (lapilli) bedekt Pompeji ~2,5 m. Velen vluchten.
2. Fase 2 (Vroeg 25 aug): Kolom instort → zes PDC-pulsen. Eerste golven (verdund, heet) verstikken/verbranden overgebleven bewoners (~1.150 lichamen gevonden). Latere dichte stromen bedekken structuren.
3. Herculaneum (dichterbij): Getroffen door hetere, dichtere PDC's eerst (400–500°C); instantane verdamping van zachte weefsels.

Waarom "wolk" misleidend is

De overschietende aswolk (co-ignimbriet plum) steeg tot stratosfeer, verspreidde over Middellandse Zee. Maar de dodende factor was de grondkruipende stroom. Slachtoffers stierven aan thermische schok (instant stijfheid, boksershouding) en verstikking – niet alleen "asverstikking".

Schaal

Totale magma-uitstoting: ~1,5–2,5 km³ (DRE). VEI 5. Een van de meest gedocumenteerde erupties in de geschiedenis (Plinius de Jongere's brieven).

Pompeji werd niet "bedekt door een wolk." Het werd weggeveegd door een orkaan van vuur en steen.