De drie grote Noebische koninkrijken: Koesj, Meroë en Nobatië

Oude Noebië (modern Soedan/Zuidelijk Egypte) herbergde drie opeenvolgende grote koninkrijken langs de Nijl:

1. Koninkrijk Koesj (ca. 1070 v.Chr. – 350 n.Chr.)

• Hoofdstad: Napata (vroeg), later Meroë.
• Locatie: Noordelijk Soedan, 4e–6e Katarakten.
• Highlights: 25e Dynastie regeerde Egypte (744–656 v.Chr.). Pyramides op Nuri, El-Kurru. Meroïtisch schrift (onontcijferd). IJzersmelterij.
• Val: Axumietse invasie (Ezana), woestijnvorming, handelroute verschuiving.

2. Koninkrijk Meroë (ca. 300 v.Chr. – 350 n.Chr.)

• Hoofdstad: Meroë (dezelfde locatie, latere fase).
• Locatie: Centraal Soedan, Butana regio (tussen Nijl & Atbara).
• Highlights: Groot ijzerproductiecentrum. Kenmerkende steile pyramides (200+). Olifantenoorlogvoering. Handel met Rome, India, Afrika. Meroïtische taal/schrift.
• Val: Axumietse overmeestering, Nijlverschuiving, bodemuitputting.

3. Koninkrijk Nobatië (ca. 350 – 650 n.Chr.)

• Hoofdstad: Pachoras (Faras).
• Locatie: Noordelijk Soedan / Zuidelijk Egypte (Laag-Noebië, 1e–2e Kataract).
• Highlights: Bekeerd tot Christendom (Monofysiet/Koptisch) ca. 543 n.Chr. Prachtige kathedraal te Faras (fresco's nu in Warschau/Khartoum). Handel met Byzantijns Egypte.
• Einde: Opgegaan in Makurië (Dongola) ca. 650 n.Chr.

Opvolging

Koesj → Meroë (continuïteit) → Nobatië/Makurië/Alodia (Christelijke Noebische koninkrijken) → Islamitische overmeestering (14e–15e eeuw).