Gevangenenleven in Australië: Zware arbeid, wrede discipline en overleven

Tussen 1788 en 1868 werden ~162.000 Britse en Ierse gevangenen naar Australië getransporteerd. Hun dagelijks bestaan werd gekenmerkt door dwang, schaarste en institutionele wreedheid – velen overleefden om de ruggengraat van de kolonie te worden.

Huisvesting: Overbevolkte, onhygiënische kazernes

• Sydney (Hyde Park Barracks, 1819): Ontworpen voor 600; hield vaak 1.000+. Hangmatten in rijen, geen verwarming, slechte ventilatie.
• Vrouwenfabrieken (Parramatta, Cascades): Slaapzalen met strohoi; vrouwen en kinderen 's nachts opgesloten.
• Weg/Kettinggangs: Sliepen in draagbare houten hutten of onder canvas, verplaatsten met werkplaats.

Voedsel: Monotoon, nauwelijks voldoende

• Standaard rasio (man, 1820s): 7 lbs bloem (damper brood), 7 lbs gezouten rundvlees/varkensvlees, 2 oz suiker, 1 oz thee, ½ oz zout per week. Groenten zeldzaam.
• Kwaliteit: Vlees vaak ranzig; meelwormen in bloem. Scheurbuik algemeen tot citroen geïntroduceerd.
• Strafdieet: "Brood en water" of verminderde rantsoenen voor overtredingen.

Arbeid: Gedwongen arbeid, gevaarlijke omstandigheden

• Toewijzingssysteem: Meeste gevangenen "toegewezen" aan vrije kolonisten (boeren, kooplieden) als onbetaalde arbeiders.
• Overheidsgangs: Ergste daders → wegbouw (Great North Road), steenhouwen, ontginning, houtkap. Beenboeien (5–14 kg) gebruikelijk.
• Geschoolde gevangenen: Timmermannen, smeden, klerken, kunstenaars gebruikt voor publieke werken (ziekenhuizen, kerken, Government House).
• Uren: Dageraad tot schemering, 6 dagen/week. Zondag: verplichte kerk.

Straf: Systematische wreedheid

• Uitwippen: Kat-van-negen-starten; 25–300 slagen (vaak 50–100). Publiek. Kon doden of permanent invalid maken.
• Celstraf: Donkere cellen (bijv. Port Arthur's "Separate Prison") – maanden stilte, sensorische deprivatie.
• Kettinggangs / Secundaire strafkolonies: Norfolk Island, Moreton Bay, Port Arthur, Macquarie Harbour – afgelegen, wreed, "hel op aarde."
• Loopmolen / Krik: Zinneloze arbeid om geest te breken.

Gezondheid & Sterfte

• Ziekten: Dysenterie, typhus, scheurbuik, tuberculose, ophthalmia (blindheid door vitamine A tekort).
• Sterfte: ~10% stierf op overtocht; hoger in vroege koloniejaar. Port Arthur: 1.600+ begraven op Isle of the Dead.
• Medische zorg: Minimaal; gevangenenhospitals onderbemand, onhygiënisch.

Vrouwen & Kinderen

~25.000 vrouwelijke gevangenen. Toegewezen als huishoudelijke dienaren (kwetsbaar voor misbruik). Zwangerschap vaak gestraft. Kinderen bleven bij moeders tot ~3, dan weeshuisscholen.

Van gevangenen tot kolonisten

Ondanks de horror, dienden de meeste gevangenen hun tijd (7, 14 jaar, of leven), kregen Tickets of Leave, dan Certificates of Freedom. Ze werden boeren, ambachtslieden, kroegbazen, agenten, politici. Hun nakomelingen tellen in de miljoenen.

Het systeem was ontworpen om te terroriseren; het smeed ook een samenleving gekenmerkt door veerkracht, egalitarisme en een diepe scepticisme jegens autoriteit – eigenschappen nog herkenbaar Australisch.