Zeewoord voedsel dat mensen eten: Van vis tot zeewieren

De oceaan biedt een enorme, diverse voedselkamer. Hier is de taxonomische afbraak van zeeleven geoogst voor menselijke voeding.

1. Vis (Gewervelden) — ~90% van eetbare mariene biomassa

• Pelagisch: Tonijn, makreel, sardien, ansjovis, haring — scholend, midwater
• Demersaal: Kabeljauw, schelvis, koljauw, heek, bot — bodemgeassocieerd
• Rif-geassocieerd: Snapper, zeebaars, keizer
• Diadroom: Zalm, forel, paling — zoet/zout water cycli
• Kweekvis sterren: Karper, tilapia, meerval, zalm (Atlantisch)

2. Schaal- en schaaldoetjes (Onggewervelden)

• Kreeftachtigen: Garnaal (whiteleg, tiger, roze), kreeft (Amerikaanse, doornige), krab (konings, sneeuw, blauwe), krill
• Weekdieren — Tweekleppigen: Oesters, mosselen, kokkels, schelpen, kokkels (filtervoeders, lage trofisch)
• Weekdieren — Inktvissen: Inktvis, zeekat, octopus (hoog eiwit, groeiende vraag)
• Weekdieren — Enkelschaligen: Oesterschelp, horenschelp, wulk, strandkreukel

3. Zeeuogdieren (Beperkt, Cultureel)

• Walvissen (dwergvinvis, Groenlandse walvis — zelfvoorziening: Japan, Noorwegen, IJsland, Inuit, Tsjoektsji)
• Zeehonden (ringed, zadelrobben — inheemse Arctisch)
• Let op: Commerciële walvisvangst grotendeels verboden (IWC moratorium 1986); CITES beperkt handel.

4. Zeewieren & Microalgen (Mariene planten)

• Bruin: Kelp (kombu, wakame), hijiki, sargassum
• Rood: Nori (sushi), dulse, Ierse mos (carrageen)
• Groen: Zeesla (ulva), zeedruiven (caulerpa)
• Microalgen: Spirulina, chlorella (supplementen, kleurstoffen)
• Wereldwijde oogst: ~35 Mt (97% gekweekt — China, Indonesië, Korea, Filipijnen)

5. Zeelilies (Niche)

• Zeekomkommers (trepang/beche-de-mer — Azië, hoge waarde)
• Zee-egelrog (uni — Japan, Mediterraan)
• Zee sterren (beperkt, traditioneel)

6. Opkomend / Toekomst

• Kwallen (gedroogd, collageen)
• Mariene schimmels, bacteriën (enzymen, farmaceutica)
• Celgekweekt zeevoedsel (BlueNalu, Wildtype, Finless Foods)

Duurzaamheidsimperatief

34% van visbestanden overbevist (FAO). Bijvangst, habitatschade (bodemtrawl), IUU-visserij en klimatschuivingen dreigen voorraad. Oplossingen: wetenschappelijke quota's, MPAs, traceerbaarheid, aquacultuur-innovatie, dieetdiversificatie (lagere trofisch: mosselen, zeewieren, kleine pelagische).