Volgens FAA wordt een straalvliegtuig zo vaak als eens per 1.000 vlieguren door bliksem geraakt. Pilots proberen onweer te vermijden door om te vliegen of erboven. Bliksem is onvoorspelbaar en kan kilometers van onweerbuien entfernt inslaan. Veel luchtvaarttechnische componenten dienen als voorzorg voor veiligheid passagiers/bemanning.
Speciaal weerinstrumentarium detecteert bliksem en voorspelt weer. Doppler radar meet snelheid/richting bewegende objecten, detecteert effectief onweer/neerslag. Bliksemdetectienetwerken landelijk in gebruik. Bijv. National Lightning Detection Network: magnetische sensoren + computers voor exacte bliksemlocatie/tijd. "Supercel" gedetecteerd → pilots gewaarschuwd.
Metaal = goede geleider. Buitenhuls (skin) vaak dunne metaal/composiet schil. Bijv. aluminium. Nieuwere modellen: lichtgewicht niet-geleidende materialen → laag geleidende vezels net binnenin huid. Huid = eerste verdediging: meeste stroom loopt langs exterieur → weg van vliegtuig.
Bliksemslag kan spanningspieken veroorzaken die computeraapparatuur beschadigen. Vliegtuigen hebben systemen voor afscherming, aarding, piekdemping. Speciale kabels, circuits, duizenden semiconductor chips, spanningsbeveiliging. FAA stelt standaarden/regels voor geteste/gecertificeerde bliksembescherming. Elk nieuw vliegtuig: ≥1.000 gesimuleerde bliksemslagen voor systeemverificatie.
Brandstoftanks/systemen nodig bescherming tegen vontevorming bij bliksemslag. Tankdoppen en speciaal tankhuid voeren bliksemstroom af van vluchtige brandstofsystemen, handhaven druk in brandstofsystemen.
Lekkage herkennen Blauwe vlek onder vleugel = brandstoftank lekkage (avgas is blauw gekleurd). Hoge brandstofprijzen maken snelle reparatie kosten-effectief. Nieuwe tanks duur. Piper tanks zijn onderdeel van vleugelstructuur. Verwijderen: schroeven losdraaien. Let op: Binnenkant coating (sloshing) i
Citation 500 context Ouder model in Citation familie (persoonlijke jets). Reguliere service, jaaronderhoud, overhulsen. Elke 2000 vluchtuur: motoroverhul via gecertificeerde jet mechanicus met Cessna ratings. FAA Airworthiness Directives (ADs) = levenslang nakomen. Benodigdheden Alle onderhoudslog
Batterijfunctie & testcriteria Kleine vliegtuigen: batterij voor start, GPS, radios, elektronische instruments. Batterijen verliesen vermogen. Routinematig testen vereist. Twee criteria: **Nauwkeurigheid** (precise metingen: spanning, stroom, capaciteit) en **Efficiëntie** (snelheid/werkzaamheid tes